Gerecycled, FSC of composteerbaar? Zo lees je claims op verpakkingsmateriaal

Pak tien willekeurige verzenddozen van tien leveranciers en je vindt op minstens de helft ervan het woord “duurzaam”, “eco” of “groen”. Op geen van die dozen staat wat dat precies betekent. Dat is niet toevallig: die woorden zijn niet beschermd. Iedereen mag ze op een doos zetten, zonder dat er iets tegenover staat.

Wat wél iets betekent, is een claim die je kunt narekenen: een percentage gerecycled materiaal, een certificeringsnummer, een genormeerd logo. Voor wie verpakkingsmateriaal inkoopt voor een webshop of winkel is het verschil praktisch relevant — je klant kan je erop aanspreken, en de Autoriteit Consument & Markt verwacht in haar Leidraad Duurzaamheidsclaims dat je duurzaamheidsclaims kunt onderbouwen en dat vage claims worden vermeden. Hieronder staat wat de drie meest gebruikte claims betekenen en hoe je ze controleert.

Gerecycled karton: het meest concrete verhaal

“Gerecycled” betekent dat de vezels uit ingezameld oud papier en karton komen in plaats van uit nieuwe houtvezels. Het is de claim waar je het minst omheen kunt draaien: hij zegt iets over de grondstof, niet over een intentie.

Praktisch gezien merk je het aan de doos. Gerecycled karton is meestal bruin of grijzig en heeft een iets minder egale binnenkant dan bleekwit karton. Dat is geen kwaliteitsprobleem — voor brievenbusdozen, waar het om stijfheid en dikte gaat, maakt het weinig uit.

• Gerecycled Brievenbusdoos 180 x 115 x 28 mm (A6) Bundel 100 stuks — € 17,95, oftewel afgerond 18 cent per doos.
• Gerecycled Brievenbusdoos 255 x 160 x 28 mm (A5+) Bundel 100 stuks — € 24,00, 24 cent per doos.

Wil je de claim hard maken richting je klant, vraag je leverancier dan om het percentage gerecycled materiaal. “Gemaakt van gerecycled karton” en “bevat 80% gerecycled materiaal” zijn twee verschillende uitspraken, en de tweede kun je onderbouwen.

FSC: drie labels die niet hetzelfde zeggen

Het FSC-label gaat niet over recycling maar over de herkomst van het hout. Er zijn drie varianten die je op een product kunt tegenkomen, en die betekenen volgens de Forest Stewardship Council zelf het volgende:

Label	Wat het betekent
FSC 100%	Al het gebruikte materiaal komt uit FSC-gecertificeerde bossen.
FSC Recycled	Het product is gemaakt van 100% gerecycled materiaal.
FSC Mix	Een mengsel van materiaal uit FSC-gecertificeerde bossen, gerecycled materiaal en/of FSC Controlled Wood.

Twee dingen zijn hierbij belangrijk. Ten eerste is FSC Mix het label dat je in de praktijk vaak tegenkomt op verpakkingskarton — het is een geldig label, maar het is niet hetzelfde als FSC 100%. Ten tweede hoort bij elk geldig FSC-label een licentiecode, te herkennen aan het formaat FSC-C gevolgd door cijfers. Staat die er niet bij, dan klopt het gebruik van het merk niet. Zo’n code kun je opzoeken in het openbare register van FSC.

Belangrijk voor je eigen communicatie: je mag het FSC-logo niet zomaar op je website of je eigen verpakking zetten omdat je gecertificeerde dozen inkoopt. Voor het voeren van het label gelden aparte regels. Wat je wel gewoon kunt zeggen, is dat je dozen inkoopt die gecertificeerd zijn — met verwijzing naar de leverancier.

Composteerbaar: let vooral op de afvalbak

Bij “composteerbaar” gaat het meestal om folie, zakjes of vulmateriaal. Het herkenbare logo is het kiemplantlogo; daarnaast bestaat OK compost. Het misverstand zit hem niet in het logo, maar in wat je klant er daarna mee doet.

Milieu Centraal is daar duidelijk over: composteerbaar plastic vergaat alleen onder specifieke omstandigheden — langere tijd in een vergistings- of composteermachine, bij voldoende temperatuur en luchtvochtigheid. Composteerbare verpakkingen horen daarom bij het restafval en niet bij het gft of het PMD. De uitzondering zijn gft-zakken met een van deze logo’s; die mogen wel in de groene bak.

De consequentie voor je webshop: een composteerbare verzendzak is niet automatisch een betere keuze dan een gewone, en als je hem gebruikt, zet er dan bij hoe je klant hem moet weggooien. Anders belandt hij in de gft-bak en werkt de claim tegen je.

Folie, tape en enveloppen: de eerlijke afweging

Het plastic in je verpakking zit meestal in drie dingen: opvulfolie, tape en bubbelenveloppen. Daar valt weinig te certificeren, maar wel te kiezen.

• Noppenfolie op een grote rol levert per meter minder verpakkingsafval op dan losse vellen. De Noppenfolie Rol 500 mm x 500 m Transparant kost € 12,95; een kleinere Bubbeltjesplastic Groen 50 x 500 cm € 5,00.
• Tape is per meter zo goedkoop dat het verleidelijk is er veel van te gebruiken. Een KINZO Verpakkingstape 50 meter x 48 mm kost € 3,00; in bulk gaat dat naar Tape Rollen 6 Stuks 48x66mm voor € 21,00 of een Tape Rollen Doos 36 stuks voor € 108,00. Minder tape per doos is de goedkoopste én de schoonste winst.
• Bubbelenveloppen zijn een mengverpakking van papier en plastic en zijn daardoor lastiger te scheiden dan een kartonnen doosje. Bubbeltjesenveloppen Metallic 22x17 cm kosten vanaf € 0,90 per stuk. Past je product plat in een kartonnen brievenbusdoos, dan is dat de eenvoudigere route.
• Papieren enveloppen zonder venster zijn mono-materiaal en horen gewoon bij het oud papier. Enveloppen Wit 156x220 mm - 500 stuks kosten € 3,00 per doos; een C5 Envelop Wit 162x229mm 25 Stuks kost € 4,95.

Wat je zelf mag beweren

Voor je eigen productpagina’s en verzendbevestigingen geldt een simpele test: kun je iedere zin onderbouwen met een document van je leverancier? Zo niet, laat hem weg.

1. Wees specifiek. “Onze brievenbusdozen zijn van gerecycled karton” is controleerbaar. “Wij verpakken duurzaam” is dat niet.
2. Claim niet meer dan het onderdeel. Als je doos gerecycled is maar je tape niet, schrijf dan over de doos.
3. Geen logo’s zonder recht. Neem geen keurmerklogo over van de site van je leverancier.
4. Vertel wat de klant moet doen. Bij composteerbaar materiaal: erbij zetten dat het bij het restafval hoort. Bij karton: dat het bij het oud papier kan, mits je er geen tape overheen laat zitten.
5. Bewaar je bewijs. Een mail van je leverancier met percentages en certificaatnummers volstaat, mits je hem terug kunt vinden.

Zo controleer je een leverancier in tien minuten

Vraag drie dingen op voordat je een grote bestelling plaatst: het percentage gerecycled materiaal, het certificaatnummer als er een keurmerk wordt genoemd, en de golfsoort of grammage van het karton. Krijg je op alle drie een concreet antwoord, dan kun je je claim onderbouwen. Krijg je alleen marketingtaal terug, dan weet je genoeg.

Wil je gewoon een doos die het doet, zonder claim, dan zijn de basisformaten het praktischst: een Kartonnen Verzenddoos 15x15x15 cm - Wit voor € 1,99 of een Action Verhuisdoos 480x430x330 mm - 50 liter voor € 3,50.

Aan de slag

Het volledige aanbod staat in Verpakken & Verzenden. De brievenbusformaten vind je in Brievenbus Verpakkingen, de grotere maten in Dozen, en het bijbehorende materiaal in Tape, Enveloppen en Bescherming & Opvulmateriaal. Wil je weten wat er precies bekend is over de samenstelling van een specifiek artikel voordat je er iets over schrijft op je eigen site? Mail je vraag naar info@verpakkingdeals.nl — we vragen het na bij de fabrikant en sturen je terug wat er zwart-op-wit staat.

Bronnen: Forest Stewardship Council — What the FSC Labels Mean, Milieu Centraal — Is bioplastic composteerbaar plastic? en de Leidraad Duurzaamheidsclaims van de ACM. Regels rond milieuclaims en verpakkingen veranderen; raadpleeg bij twijfel de actuele informatie van de betreffende organisatie.